Ceza Hukuku: bireylerin başka bireylere, devlete veya topluma karşı işledikleri suçlara karşı uygulanacak müeyyideyi ele alan bir kamu hukuku dalıdır. Ceza Muhakemesi bakımından bireylere hürriyeti bağlayıcı cezalar ve tedbirler uygulanmaktadır. Bunlar hapis cezası, tutuklama, arama, el koyma, iletişim kanallarını dinleme ve kayda alma gibi müeyyideler ve tedbirlerdir. Bu müeyyidelere ve tedbirlere karşı gerek bireyler gerekse de avukatları marifetiyle yapacakları istinaf kanun yoluna veya itiraz kanun yoluna başvuru imkanı tanınmıştır. Ceza yargılamasında bireyin hangi mahkemede yargılanacağı hususu işlediği suça göre belirlenmektedir. Belirlenen mahkeme neticesinde yargılanan kişi beraat, mahkumiyet, düşme, ceza verilmesine yer olmadığı (cvyo), güvenlik tedbiri uygulanması veya davanın reddi kararlarını verebilecektir. Verilen bu kararlar aleyhine müşteki/vekili veya sanık/müdafi tarafından itiraz, istinaf, temyiz veya karar düzeltme yoluna başvuru yapılabilmektedir. Bu aşamalardan geçildikten sonra mahkumiyet açısından kesinleşen bir kararın mevcudiyeti halinde sanık artık hükümlü olmakta ve konu infaz hukukuna dahil olmaktadır. İnfaz hukukunda ise kişinin cezasını hangi oranda kapalı cezaevinde hangi oranda açık ceza evinde geçireceği ve akabinde denetimli serbestliğe hak kazanıp kazanamayacağı, denetimli serbestliğe hak kazandığı takdirde ne zaman ayrılacağı hususları karşımıza çıkmaktadır.
Türk Ceza Kanunu, Ceza Muhakemeleri Kanunu ve İnfaz Kanunu’nu Ceza Hukuku bağlamında soruşturma ve kovuşturma evrelerinde kullanmaktadır. Ceza yargılamasının ilk adımı olan soruşturma aşamasından itibaren kullanılan Ceza Muhakemeleri Kanunu, hüküm aşamasında kullanılacak suçun oluşup oluşmadığı durumları değerlendirilmesi noktasında Türk Ceza Kanunu’nun tatbiki ve mahkumiyet hükmü kurulması akabinde hükümlüye uygulanacak infaz rejiminin tatbiki bakımından İnfaz Kanunu devreye girmektedir.
Ceza yargılamasının tüm bu evrelerinde müşteki/katılan veya şüpheli/sanık/hükümlünün haklarının korunması için bir avukata başvurmaları zaruridir.